به گزارش عصر پویا، اندیشکده حکمرانی عصر پویا با ارائه تحلیلی از وضعیت درآمدهای مالیاتی کشور در سال 1405 و چالش ها و مشکلات پیش رو در این بخش، عنوان کرد: آخرین آمار ارائه شده از جریان های وصولی مالیات در کشور نشان دهنده کند شدن روند وصولیها در ابتدای امسال است.
هرچند این رقم به طور کلی در مقایسه با مدت مشابه سال قبل کاهش قابل توجهی نداشته و با در نظر گرفتن عواملی مانند جنگ و تعطیلی، در محدوده قابل قبولی قرار میگیرد؛ اما تحلیل ارقام به دست آمده در کنار پیشبینی از عملکرد آینده نشان میدهد امسال تحقق بخشی از منابع تعیین شده در بودجه از محل مالیات ناممکن یا حداقل با وقفه زمانی رو به رو خواهد بود.
در چنین شرایطی مسیر استقراض دولتی، هزینه تامین منابع اعتباری، پرداختهای جاری و بدهیهای سررسید شده و نیز تامین بودجههای عمرانی، معیشتی، نظامی و زیرساختی تحت تاثیر قرار خواهد گرفت.
بررسی ارقام وصولی مالیات و تحلیل جزئیات پرداختها، نشان داده میشود، تامین منابع دولت در سال جاری بالاجبار به بازار بدهی وابستهتر خواهد بود. بنابراین لازم است بخش حکمرانی سیاستهای خود را در راستای تقویت ابزار تامین مالی از بازار قرضه بازنگری کند.
جمع وصولی مالیات در فروردین ماه سال 1405 به حدود 77.8 هزار میلیارد تومان رسیده است. هرچند این رقم به طور کلی در مقایسه با مدت مشابه سال قبل کاهش قابل توجهی ندارد، اما چنین شرایطی مسیر استقراض دولتی، هزینه تامین منابع اعتباری، پرداختهای جاری و بدهیهای سررسید شده و نیز تامین بودجههای عمرانی، معیشتی، نظامی و زیرساختی را تحت تاثیر قرار خواهد داد.
سهم درآمدهای مالیاتی از پرداختهای جاری دولت در بودجه سال جاری 2 هزار و 961 هزار میلیارد تومان است که تقریبا نیمی از منابع عمومی دولت برای پرداخت هزینهها را تشکیل میدهد، بنابراین عدم تحقق (به موقع) درآمدهای مالیاتی، دارای پیامدهای بودجهای و مدیریت نظام پرداختهای دولت است.
اگر دولت نتواند به مبالغ پیش بینی شده درآمدهای مالیاتی در بودجه سال 1405 برسد و این کسری از محل فروش نفت نیز جبران نشود، دولت راهکارهای انتشار اوراق، استفاده از منابع صندوق ها و تامین مالی از بانک ها و بانک مرکزی را خواهد داشت که این راهکارها دارای تبعات اقتصادی خواهند بود.
بنابراین در صورت کُند شدن وصول درآمدهای مالیاتی دولت در سال جاری، دولت برای جبران کسری به سراغ سایر اهرم های موجود خواهد رفت که این مسئله می تواند چالش های ساختاری را در اقتصاد پدید آورد.
بررسی دلایل کُند شدن وصول درآمدهالی مالیاتی دولت در نخستین ماه سال جاری نیز حاکی است که بروز جنگ و تبعات آن و در نتیجه تصمیم دولت به کاهش فشار به کسب و کارها و معیشت جامعه، از دلایل قابل توجه در بروز اختلال در وصول درآمدهای مالیاتی است.
به این موارد باید تشدید بیکاری و همچنین تعطیلی های برنامه ریزی کسب و کارها در اثر بروز جنگ و در نتیجه اثرگذاری منفی بر وصول درآمدهای مالیاتی کشور اشاره کرد.
موضوع مربوط به تشدید رکود تورمی در اقتصاد ایران و رشد قیمت ها همراه با بروز رکود دربخش تولید نیز به صورت ساختاری بر وصول درآمدهای مالیاتی اثرگذار خواهد بود. از آنسو نیز برخی دلایل دیگر از جمله کاهش واردات خودرو هم بر افت درآمدهای مالیاتی دولت تاثیرگذار بوده است.
به علاوه کاهش میزان تولید در بخش معادن، صنایع فلزی، خودرو و ساخت قطعات و مواد شیمایی بر منابع مالیاتی دولت اثر گذار خواهد شد. هرچند درحال حاضر به دلیل رشد شدید قیمتها ارقام اسمی مالیات افزایش مییابد اما در نهایت این موضوع به افزایش تمکن مالی و قدرت خرید بخش دولتی منجر نخواهد شد.
میزان وصولیهای مالیاتی در فروردین ماه سال 1405 به حدود 77.89 هزار میلیارد تومان رسیده است. این عدد در مقایسه با فروردین ماه سال گذشته حدود 8 درصد کاهش یافته و تنها 73 درصد از رقم پیش بینی شده برای این ماه را محقق میسازد.
کُند شدن جریان وصولی مالیات نشان میدهد دولت طی ماههای آینده برای تامین هزینهها به منابع حاصل از فروش دارایی (منجمله نفت)، درآمدهای گمرکی، فروش اوراق مشارکت و استقراض از بخش بانکی وابستگی بیشتری خواهد داشت. همچنین مواردی مانند نرخ تسعیر ارز و تامین مالی از بازار سرمایه به جمع گزینههای دولت برای تامین مالی افزوده میشود که دارای تبعاتی قابل توجه است.
نگاهی دیگر به آمار درآمدهای وصولی مالیاتی نشان می دهد که هرچند میزان وصولی مالیاتهای مستقیم در فروردین ماه سال 1405 با افت 16 درصدی به نسبت مدت مشابه سال قبل رو به رو بوده است، اما ارقام تحقق یافته در عنوان ارزش افزوده به نسبت فروردین سال 1404 به میزان 12 درصد رشد یافته است.
آمارهای سازمان مالیاتی کشور نشان میدهد در حالی که میزان وصولیهای فروردین ماه سال 1405 مراکز استانی با افت 11 درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل رو به رو شده است.
همچنین میزان وصولی مودیان بزرگ با افت 25 درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل همراه بوده و به عدد 25 هزار و 755 میلیارد تومان رسیده است.
به صورت کلی، بررسی تمامی جوانب مربوط به روند وصول درآمدهای مالیاتی دولت در سال جاری، نشان می دهد که در سال جاری امکان تحقق وصولیهای مالیاتی با همان کیفیت گذشته وجود نداشته یا به مراتب سخت تر از شرایط پیش بینی شده است.
برای مشاهده متن کامل گزارش آسیب شناسی درآمدهای مالیاتی دولت کلیک کنید.
ارسال دیدگاه